Artykuł: Praca zdalna w Kodeksie Pracy – jakie zmiany od 2023 roku?
Dodane:
Autor:
Kategoria:

Praca zdalna w Kodeksie Pracy – jakie zmiany od 2023 roku?

Chociaż kiedyś mało kto wyobrażał sobie pracę z domu, dziś home office jest w wielu firmach standardem. Skończyły się jednak wolna amerykanka i chaos, które towarzyszyły pracodawcom od rozpoczęcia pandemii – 7 kwietnia 2023 r. zaczęło obowiązywać nowe prawo dotyczące tej kwestii. Chodzi o zapisy w Kodeksie Pracy, które regulują zasady pracowania z domu (i nie tylko). Zmian jest dość dużo, dlatego warto je znać. Sprawdź, jak uregulowano pracę zdalną w Kodeksie Pracy!

Tego dowiesz się z artykułu:

Czym jest praca zdalna i jakie prawo ją reguluje?

Wcześniej prawo mówiło o telepracy. Wraz z nowelizacją Kodeksu Pracy (którą wprowadziła Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw) pojawiła się jednak nowa definicja. Dotyczy ona właśnie pracy zdalnej. W taki sposób ta ustawa opisuje tę formę świadczenia pracowniczych obowiązków:

Art. 67. Praca może być wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (praca zdalna).

Jak widzisz – nie ma obowiązku, aby praca zawsze odbywała się w domu. Praca zdalna dotyczy po prostu wykonywania swoich zadań poza biurem pracodawcy. Obie strony muszą jednak ustalić to miejsce (trzeba je uzgodnić z pracodawcą). 

Praca zdalna w Kodeksie Pracy – od kiedy obowiązują nowe zapisy?

🟢 Zmiany w Kodeksie Pracy i wszystkie nowe regulacje zaczęły obowiązywać 7 kwietnia 2023 r. 🟢

W przypadku tych pracodawców, którzy stosowali w zakładzie telepracę (wcześniejszą formę pracy zdalnej) i stworzyli jej regulamin – mają dodatkowo 6 miesięcy na wdrożenie nowych zasad, dopasowanie wewnętrznych zapisów itp. 

Praca zdalna – Kodeks Pracy 2023. Lista najważniejszych zasad (pytania i odpowiedzi)

Jak wyglądają teraz przepisy dotyczące pracy zdalnej? Zarówno pracownicy, jak i pracodawcy mają konkretne obowiązki. Kodeks Pracy dość dokładnie reguluje najważniejsze zasady. Sprawdź, o czym warto wiedzieć!

Kto może pracować zdalnie?

Możliwość pracy w trybie zdalnym dotyczy tych pracowników, którym pozwala na to charakter i rodzaj pracy. Najczęściej dotyczy więc osób na stanowiskach biurowych. Paweł Śmigielski,  dyrektor wydziału prawno-interwencyjnego OPZZ, stwierdził:

W niektórych firmach wskazuje się wszystkich pracowników jako uprawnionych do wnioskowania o pracę zdalną, lecz spotyka się również rozwiązania idące w kierunku określenia konkretnych grup zawodowych, objętych pracą zdalną (cytat za https://samorzad.pap.pl/kategoria/praca/zwiazki-zawodowe-zglaszaja-zastrzezenia-dotyczace-pracy-zdalnej).

To, czy pracownik korzysta z pracy zdalnej, musi zostać uzgodnione z pracodawcą. Często odbywa się to jeszcze na etapie podpisywania umowy o pracę.

Wiążące są też zapisy porozumienia między pracodawcą i zakładową organizacją związkową oraz wewnętrznym regulaminie pracy (np. dotyczące pracy hybrydowej lub konkretnych dni w formie zdalnej). 

O pracę zdalną już podczas trwania zatrudnienia może ponadto wnioskować pracownik. Może ją też polecić pracodawca (w konkretnych sytuacjach).

Kiedy nie można pracować zdalnie?

Niektórych obowiązków nie można w ogóle wykonywać w ramach pracy zdalnej. Dotyczy to przede wszystkim prac szczególnie niebezpiecznych (ich wykaz został podany w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów BHP), mocno brudzących oraz takich, w ramach których wykorzystuje się substancje szkodliwe. Więcej informacji znajdziesz w Art. 6731 § 4 Kodeksu Pracy. 

Czym jest okazjonalna praca zdalna?

Art. 6733 § 1 Kodeksu Pracy wprowadza pojęcie okazjonalnej pracy zdalnej. Co to takiego? To możliwość wnioskowania o home office dostępna dla każdego pracownika (w liczbie 24 dni na rok). Standardowo pracodawca ma jednak prawo odrzucenia wniosku (a więc nie zawsze musi się zgodzić).

Czy można odrzucić wniosek pracownika o pracę zdalną?

Istnieją takie grupy, którym nie można odmówić pracy zdalnej (jeśli mogą pracować w ten sposób ze względu na charakter i stanowisko pracy). Dotyczy to przede wszystkim ciężarnych, rodziców dzieci z niepełnosprawnością oraz rodziców dzieci do 4. roku życia. Jakakolwiek odmowa musi być uzasadniona i wymaga odpowiedzi w ciągu 7 dni roboczych (od dnia złożenia wniosku). 

Kiedy pracodawca może polecić pracę zdalną?

Pracodawca ma prawo wysłać pracowników „do domu” w określonych prawem przypadkach. Polecenie wykonywania pracy zdalnej dotyczy np. stanu nadzwyczajnego lub epidemii, a także szczególnych sytuacji (kiedy w zakładzie nie da się pracować tak, żeby zachować zasady bezpieczeństwa i higieny pracy).

Gdzie można wykonywać pracę zdalną?

Wbrew pozorom pracę zdalną można wykonywać w dowolnym miejscu (także kawiarni, wiejskim domu, hotelu itp.). Warunkiem jest uzgodnienie wszystkiego z pracodawcą musi więc znać miejsce wykonywania pracy.

Pracownik oświadcza też, że w konkretnym miejscu ma odpowiednie warunki do pracy (np. internet, biurko, krzesło, prąd).

Czy można kontrolować pracownika na home office?

Prawo przewiduje możliwość kontroli takiej pracy, jednak jedynie w godzinach wykonywania obowiązków i z poszanowaniem prywatności. Pracodawca musi też ustalić zasady i muszą być wcześniej znane. Zgodnie z Kodeksem Pracy:

Art. 6728 § 1: Pracodawca ma prawo przeprowadzać kontrolę wykonywania pracy zdalnej przez pracownika, kontrolę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy lub kontrolę przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa i ochrony informacji, w tym procedur ochrony danych osobowych […].

Czy można cofnąć pracę zdalną?

Możliwość cofnięcia do biura, zmiany warunków i rezygnacji z pracy zdalnej zależy od konkretnej sytuacji:

  • warunki pracy zdalnej zostały ustalone podczas zatrudnienia pracodawca lub pracownik mogą wnioskować o powrót i ustalają termin; jeśli się nie dogadają, pracownik wraca do biura po upływie 30 dni; 
  • warunki pracy zdalnej zostały ustalone na etapie podpisywania umowy – pracodawca nie może wnioskować o pracę w biurze;
  • pracodawca polecił pracę zdalną powrót do biura możliwy w dowolnym momencie, konieczne min. 2 dni uprzedzenia;
  • pracownik należy do uprzywilejowanej grupy (np. kobiety w ciąży, rodzice dzieci do lat 4) pracodawca nie może wnioskować o pracę w biurze.

Czy pracodawca musi zwracać koszty pracownikom?

Pracodawca pokrywa część kosztów związanych z pracą zdalną na zasadzie ekwiwalentu albo ryczałtu. Dotyczy to przede wszystkim energii elektrycznej oraz internetu. Świadczenia opisuje się w wewnątrzzakładowym regulaminie lub porozumieniu dotyczącym pracy zdalnej.

Standardowo pracodawca ma też obowiązek zapewnić narzędzia pracy (np. komputer, drukarkę, papier). Nie dotyczy to jednak osób, które korzystają z okazjonalnej pracy zdalnej. 

🟣 Zastanawiasz się, jak rozliczyć pracę zdalną? A może potrzebujesz pomocy biura rachunkowego w zakresie kadr i płac? Księgowe VKS znają się na rzeczy i pomogą Ci w poprawnym rozliczeniu pracowników! 🟣

Źródła:

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19740240141

https://www.gov.pl/web/rodzina/praca-zdalna

https://firma.rp.pl/prawo-i-podatki/art38286671-od-piatku-praca-zdalna-na-stale-w-kodeksie-co-to-oznacza-dla-firm

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000240

https://praca.gazetaprawna.pl/artykuly/8691688,praca-hybrydowa-zdalna-pracodawcy-konfederacja-lewiatan.html

https://samorzad.pap.pl/kategoria/praca/nowy-kodeks-pracy-10-najwazniejszych-zmian

https://www.parp.gov.pl/component/content/article/83905:praca-zdalna-zmiany-w-zwiazku-z-nowelizacja-kodeksu-pracy

Weryfikacja merytoryczna

Marcela Wróblewska

Jestem wykształconą księgową z ponad 12-letnim doświadczeniem w zawodzie. Ukończyłam studia na kierunku finanse i rachunkowość. Moja wiedza, precyzja i zaangażowanie pozwalają mi skutecznie obsługiwać klientów i zapewniać im spokój w kwestiach finansowych.

Najczęściej czytane

zadzwoń

Call Now Button